مقام معظم رهبری: برای خدا کار کنید و لحظه ای را برای خدمت به مردم و نظام از دست ندهید        مقام معظم رهبری: اگر چنانچه ما توان خودمان را بیشتر از واقع بدانیم، یا کمتر از آنچه که واقعیت است، بدانیم، دچار خطا خواهیم شد؛
 
   
 

    • به بهانه روز جهانی تیروئید

      ویژه نامه سلامت: با بیماری های تیروئید آشنا شویم

      کد: 21641
      ۱۳۹۹/۰۳/۱۱
      مجله سلامت/ اختلالات تیروئیدی می‌تواند سرعت متابولیسم را تند یا کند نماید. وقتی سطح هورمون‌ها خیلی پایین یا خیلی بالا برود نشانه‌های این اختلال، در سطح گسترده‌ای تجربه خواهد شد.
      ویژه نامه سلامت: با بیماری های تیروئید آشنا شویم

      شناخت بیماری

      تیروئید یک غده‌ی پروانه‌ای شکل است که در قسمت تحتانی گردن و درست جلوی نای و زیر حنجره قرار دارد. غده تیروئید از ید موجود در غذاها، هورمون تیروئید را تولید می‌کند که سرعت متابولیسم (سوخت و ساز) را کنترل می‌کند. عملکرد تیروئید توسط غده هیپوفیز که در مغز جای دارد، تنظیم می‌شود، یعنی میزان تولید هورمون تیروئید توسط غده هیپوفیز کنترل می‌گردد.

      اختلالات تیروئیدی می‌تواند سرعت متابولیسم را تند یا کند نماید. وقتی سطح هورمون‌ها خیلی پایین یا خیلی بالا برود نشانه‌های این اختلال، در سطح گسترده‌ای تجربه خواهد شد. شایع‌ترین مشکلات تیروئید شامل این موارد هستند:

      • بزرگی غده‌ی تیروئید (گواتر)
      • التهاب تیروئید (تیروئیدیت)
      • توده‌های تیروئیدی
      • پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدی)
      • سرطان تیروئید
      • کم‌کاری تیروئید (هایپوتیروئیدی)

      کم کاری تیروئید

      وقتی غده‌ی تیروئید کمتر از حد طبیعی فعالیت کند، یا از بدو تولد ناقص شکل گرفته، یا به وسیله جراحی کل تیروئید یا قسمتی از آن برداشته شده و یا ید کافی در رژیم غذایی موجود نباشد، دیگر نمی‌تواند هورمون کافی تولید کند که به این حالت کم‌کاری تیروئید گفته می‌شود.

      در بعضی موارد کم‌کاری تیروئید ناشی از مشکلی در غده‌ی هیپوفیز است که در مرکز مغز قرار دارد. این غده، هورمون محرک تیروئید را تولید می‌کند (TSH) که باعث می‌شود تیروئید کارش را انجام دهد. اگر هیپوفیز کارش را درست انجام ندهد و به اندازه‌ی کافی TSH تولید نکند، فعالیت تیروئید نیز کاهش می‌یابد.

      سایر دلایل کم‌کاری تیروئید التهاب موقت تیروئید و داروهایی است که بر کارکرد این غده تاثیر می‌گذارد.کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان بسیار مهم بوده و می‌تواند باعث ایجاد عقب ماندگی‌های ذهنی شود.

      توجه به نشانه‌های کم‌کاری تیروئید از این نظر مهم است که می توان بیماری را در مراحل اولیه تشخیص داده و درمان کرد. از آنجا که این نشانه‌ها بعضی اوقات قابل تشخیص نیستند، آزمایش همه افراد بخصوص افراد زیر الزامی است:

      *افرادی که در خانواده‌شان سابقه بیماری کم‌کاری تیروئید دارند؛

      *افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید و دیابت؛

      * سایر: زنان باردار و افراد میانسال بخصوص زنان بالای 60 سال.


      علائم کم کاری تیروئید:

      * خشک شدن، خشن شدن و نازک شدن مـوها

      * احساس سرما مخصوصاً در انتهای دست و پا

      * مشکل در تمرکز و فعالیت‌های مغـزی

      * افزایش وزن بدون علت مشخـص

      * پوست خشک خشن و خارش‌دار

      * کندی حرکات و تنبل شدن

      * خستگی و فرسودگی

      * گرفتگی عضلانی

      * یبوست

      * سایر: افزایش تعداد و میزان خونریزی ماهیانه ، ناباروری و یا سقط جنین


      درمان کم‌کاری تیروئید

      اگر تشخیص پزشک، کم‌کاری تیروئید باشد، هورمون‌های تیروئیدی را به صورت قرص تجویز خواهد کرد. این درمان در طولانی مدت، باعث می‌شود فرد انرژی بیشتری داشته، کلسترولش پایین آمده و به تدریج کاهش وزن داشته باشد. بیشتر افرادی که کم‌کاری تیروئید دارند، باید این قرص‌ها را تا پایان عمر استفاده کنند.

      پرکاری تیروئید

      وقتی تیروئید بیش از اندازه طبیعی فعالیت کند و هورمون زیادی تولید کند، گفته می‌شود که فرد مبتلا به پرکاری تیروئید است. پرکاری تیروئید می‌تواند به دلیل گره(توده) در غده تیروئید ایجاد شود. این توده‌ها در تیروئید به وجود می‌آیند و گاهی شروع به تولید هورمون تیروئید می‌کنند. توده‌های بزرگ باعث ایجاد گواتر می‌شوند و مشهود می‌باشند. تشخیص توده‌های کوچک‌تر با سونوگرافی می‌باشد.


      علائم پرکاری تیروئید

      اضطراب و اختلال حواس

      تحریک پذیری

      نازک شدن پوست و ناخن

      مشکل در دید

      نازک و شکننده شدن موها

      زود عصبی شدن

      افزایش حرکات روده

      تپش قلب

      افزایش تعریق

      لرزش دست‌ها

      بی‌خوابی

      ضعف عضلانی مخصوصاً در بالای بازو و ران‌ها


      درمان پرکاری تیروئید

      شایع‌ترین درمان برای پرکاری تیروئید، مصرف داروهای ضد تیروئید است که باعث کاهش هورمون‌های تولید شده توسط تیروئید می‌شود. داروها ممکن است باعث کاهش نبض و لرزش شوند. ید رادیواکتیو نیز به عنوان روشی دیگر میتواند طی 6 تا 18 هفته غده تیروئید را نابود ‌کند.

      بعد از اینکه غده تیروئید از بین رفت یا توسط جراحی برداشته شد بیمار باید قرص هورمون‌های تیروئیدی را استفاده کند و باید مکمل های کلسیم و ویتامین D، ویتامین‌های گروه B به خصوص B12 را در طول درمان دریافت کنند.


      گواتر یا بزرگ شدن غده تیروئید

      بزرگ شدن غیرطبیعی غده تیروئید را اصطلاحاً گواتر گویند. نکته مهم این است که وجود گواتر الزاماً به معنای بدکاری غده تیروئید نیست. گواتر می‌تواند زمانی رخ ‌دهد که تولید هورمون توسط غده بیش از حد طبیعی (پرکاری تیروئید) یا کمتر از حد طبیعی (کم‌کاری تیروئید) باشد یا حتی از نظر ترشح هورمون مشکلی وجود نداشته باشد. گواتر بیانگر ابتلا به عارضه‌ای است که باعث رشد غیرطبیعی غده تیروئید شده است.


      علائم و نشانه‌های گواتر

      اکثر موارد گواتر بدون علامت است. گواتر معمولاً هنگام معاینه بالینی و با توجه به بزرگ شدن غده تیروئید تشخیص داده می‌شود. در هر حال، وجود گواتر بیانگر ناهنجاری در غده تیروئید است، بنابراین تعیین علت گواتر بسیار مهم است. در گام نخست آزمایش‌های مربوط به عملکرد تیروئید به منظور تعیین پرکاری یا کم‌کاری تیروئید انجام می‌شود.

      شایع‌ترین علائم همراه با گواتر عبارتند از:

      • علائم مربوط به گلو مانند سرفه، گلو درد و گرفتگی صدا و گلو

      • بلع دشوار (دیسفاژی یا نارسایی بلع)

      • مشکل تنفسی و زیر و تیز شدن صدا (در موارد شدید)

      برای مثال پرکاری تیروئید با علائمی چون ناآرامی، تپش قلب، بیش فعالی، تعریق بیش ازحد، حساسیت شدید به گرما، خستگی مزمن، افزایش اشتها، ریزش مو و کاهش وزن همراه است.

      اما چنانچه گواتر پیامد کم‌کاری تیروئید باشد، علائمی مانند کم‌طاقتی، یبوست، فراموشی، تغییر شخصیت، ریزش مو و افزایش وزن بروز می‌کند.


      در کل، گواتر در بسیاری از موارد به جز تورم و بزرگ شدن غده تیروئید هیچ علامت یا نشانه دیگری ندارد. از آنجا که فعالیت اصلی غده تیروئید جمع کردن ید از خون به منظور تهیه هورمون تیروئید است، کمبود ید از رایج‌ترین دلایل به وجود آمدن گواتر می‌باشد.


      درمان گواتــر

      درمان به علت گواتر بستگی دارد. اگر وجود گواتر به کمبود ید در رژیم غذایی مربوط باشد، بیمار در ابتدا مکمل خوراکی ید دریافت می‌کند. مصرف این مکمل باعث کوچک شدن گواتر می‌شود، اما غالباً این روش گواتر را کاملاً از بین نمی‌برد.

      اگر بزرگی تیروئید به تنهایی مشکل‌ساز باشد، برای مثال گواتر آن‌قدر بزرگ شود که مجرای عبور هوا تحت فشار باشد، پزشک پیشنهاد می‌دهد تا گواتر طی عمل جراحی برطرف شود.

      گواتر هر علتی داشته باشد، بیمار باید پس از تشخیص نیز به طور منظم، حداقل سالی یک بار، برای معاینه به پزشک مراجعه کند.






      نام:
      پست الکترونیک:
      شرح نظر:
      کد امنیتی: